Pepijn van der Gulden, journalist. Meer info

Politicoloog en socioloog, werkt bij Quest. Dat blad vol weetjes.

Denkt, draalt, dwaalt, zo nu en dan ook in tekstvorm – serieus of licht.
Dit is mijn archief. (vroeger was alles beter, maar ik niet)

Mail meStalk me


Nieuws, columns, analyses, gebbetjes

Inhoudsopgave

Navigeer met pijltjestoetsen


Dit stuk is geplaatst op
7/03/2014 om 21:48

Delen delen delen!

PDOJ-logo

Gelijke strijd onder ongelijk gehandicapten

De handicaps bij de sporters in Sotsji lopen uiteen van dwarslaesies, blindheid, ontbrekende ledematen tot spasmen. Handicaps die sportprestaties heel verschillend beïnvloeden. Toch is het de bedoeling dat de beste sporter wint. Het paralympisch comité heeft een ingenieuze oplossing bedacht om te voorkomen dat sporters met de lichtste handicap er met de medailles van doorgaan. Maak kennis met de wereld van classificaties, factoren en sportklasses.

Weegsysteem

Voor elke sport bestaat een afzonderlijk systeem. Alle Nederlandse Sotsji-gangers vallen onder het alpineskiën. Binnen het alpineskiën wordt een eerste schifting gemaakt door meerdere disciplines te onderscheiden: zitskiën, staand skiën en skiën met visuele beperking. Per onderdeel worden drie sets medailles uitgereikt. Skiërs met visuele beperking skiën met een gids die ze aangeeft waar ze heen moeten.

Ook binnen de disciplines bestaan grote verschillen tussen sporters. Skiën op één been levert grotere moeilijkheden op dan met een missende arm. Afhankelijk van de handicap kunnen bepaalde hulpmiddelen gebruikt worden, zoals skistokken met kleine skietjes. Ook worden sporters ingedeeld naar ernst van hun handicap. Daartoe zijn ingewikkelde categorieën gemaakt. Bij staand skiën wordt bijvoorbeeld onderscheid gemaakt tussen skiërs met grote problemen in beide benen, één missend been, middelmatige problemen in beide benen, en gemis van een onderbeen. Sporters komen in een categorie van 1 tot 9, afhankelijk van de handicaps.

Aan de hand van de zwaarte van de handicap is voor elke categorie een score bepaald (bijvoorbeeld 0,89 of 0,75). De tijd wordt met deze factor gecorrigeerd. Bij sporters met een zwaardere handicap loopt de klok langzamer dan bij sporters met een lichtere handicap. De winnaar is daardoor niet noodzakelijk de snelste sporter, maar wel degene die de grootste prestatie levert.

De Nederlandse Anna Jochemsen skiet bijvoorbeeld op één been. Dat levert meer moeilijkheden op dan skiën met een beenprothese of missende arm. Jochemsen is ingedeeld in categorie LW2. Ze mag daarom stokken met kleine skietjes gebruiken en heeft bijvoorbeeld een factorscore van 0,92. Haar tijd wordt daarmee vertraagd om te corrigeren voor de zware handicap. Atleten met minder zware handicap krijgen minder vertraging, waardoor er toch een gelijke strijd is.

Classificatie vind plaats door speciaal opgeleide artsen, op basis van medische documentatie van de sporter, een medische keuring en een sporttechnische keuring. In Nederland is het Classificatie Instituut actief om sporters in te delen. De keuring duurt een half uur tot een uur. Via oefeningen wordt bepaald hoe gehandicapt atleten zijn en hoeveel controle ze hebben over lichaamsdelen. Harm van Erp van het Classificatie Instituut: ‘De classificatie komt heel nauw. Soms is het lastig om de juiste categorie te bepalen’.

Dat er bepaalde criteria zijn om ingedeeld te worden, betekent ook dat mensen ‘ongeschikt’ kunnen zijn voor deelname, ook al zijn ze wel gehandicapt. Dit is het geval wanneer een handicap geen directe invloed heeft op de sport of als ze tussen wal en schip vallen.

Fraude

Het systeem geeft een zekere drijfveer voor sporters om hun handicap te overdrijven. In 2000 raakten de Paralympische Spelen in opspraak toen het winnende Spaanse basketbalteam van geestelijk gehandicapten uit geestelijk gezonde sporters bleek te bestaan. Tegenwoordig zijn de controles aangescherpt. Om eerlijke wedstrijden te garanderen, worden alle paralympische sporters verplicht door experts geclassificeerd. Ook is bij de Winterspelen geen ruimte voor geestelijk gehandicapten.

Volgens Van Erp is fraude nu onwaarschijnlijk: ‘Alle medische documentatie wordt geverifieerd door een arts. De classifiers controleren of de documentatie klopt. Via de oefeningen wordt dit nogmaals bevestigd’.

De classificatiemethode heeft wel bepaalde nadelen, erkent Van Erp: ‘Het werkt met bandbreedtes. Binnen die bandbreedtes hebben sommige sporters een lichtere handicap dan anderen. Daardoor zijn er kleine verschillen. Maar in de praktijk werkt het goed. Er is nog geen beter systeem’.




Gefeliciteerd, u bent de eerste die deze site heeft uitgelezen! U wint een geheel verzorgde midweek Vlieland. Mail mij met als onderwerp 'Ik heb tijd over' om uw prijs te innen. (enkel geldig als u niet stiekem stukjes hebt overgeslagen!)