Pepijn van der Gulden, journalist. Meer info

Politicoloog en socioloog, werkt bij Quest. Dat blad vol weetjes.

Denkt, draalt, dwaalt, zo nu en dan ook in tekstvorm – serieus of licht.
Dit is mijn archief. (vroeger was alles beter, maar ik niet)

Mail meStalk me


Nieuws, columns, analyses, gebbetjes

Inhoudsopgave

Navigeer met pijltjestoetsen


Dit stuk is geplaatst op
26/02/2014 om 11:02

Delen delen delen!

PDOJ-logo

Verplaatsers Zadkine in de minderheid

Of Ossip Zadkine zich zou omdraaien in zijn graf was een centraal discussiepunt bij het debat over mogelijke verplaatsing van zijn De verwoeste stad naar het stationsplein. De kunstenaar schonk het wederopbouwmonument aan Rotterdam op voorwaarde het nooit te verplaatsen, maar de locatie naast het Maritiem Museum is in de ogen van een aantal Rotterdammers allure kwijtgeraakt. In het DE-café debatteerden voor- en tegenstanders van het plan om het beeld prominenter te plaatsen. Een kwart van de aanwezigen gaf vooraf aan voor verplaatsing te zijn, de helft kwam om tegengeluid te geven.

Ossip Zadkine ontwierp De verwoeste stad, in de volksmond ‘Jan Gat’, in 1953 en koos specifiek voor de huidige locatie aan de Leuvehaven. Het beeld van vrouw met uitgerukt hart drukt de gevolgen uit van het Duitse bombardement op Rotterdam in 1940. Omdat het in 1952 werd gemaakt en geplaatst staat het symbool voor de wederopbouw. Bij plaatsing stond Jan Gat echter pal aan de Leuvehaven op een open vlakte, prominent zichtbaar vanaf de Coolsingel, en als beeld kijkend naar De Boeg, het oorlogsmonument voor 3500 omgekomenen van de koopvaardijvloot. Inmiddels staat het ingeklemd tussen gebouwen op Plein 1940, dat vooral dient als looproute voor studenten van de Rotterdamse Hogeschool op weg naar de metro.

Bart van Leeuwen (76) stelde begin januari voor Jan Gat te verplaatsen naar het nog in te richten stationsplein. Onverwachts startte de illustrator/tekenaar een grote discussie: ‘Ik heb veertig jaar als een kluizenaar geleefd. Nu moet ik opeens in het voetlicht treden’. Van Leeuwen verdedigt tijdens het debat zijn plan: ‘Het beeld staat nu in een verloren oord. Op het stationsplein is volop leven. Daar kunnen mensen het zien’. Stadsarchivaris Jantje Steenhuis verwerpt verhuizing: ‘De huidige plek is mooi en intiem. De door Zadkine gewenste verbinding met het water en de hemel is aan de Leuvehaven nog niet verdwenen’.

Of Zadkine in de huidige omstandigheden tegen verplaatsing zou zijn blijft gissen. De meningen verschillen vooral of het stationsplein beter recht doet aan het kunstwerk. Is het stationsplein bijvoorbeeld niet te druk voor de 14 mei herdenking? Van Leeuwen: ‘De Dam in Amsterdam is ook altijd druk. Maar bij dodenherdenking is het er stil’.

Een andere optie die de revue passeert is Plein 1940 meer aanzien geven, bijvoorbeeld door plaatsing van een spiegel. Kees Vrijdag van Stichting herdenking 14 mei verbaast aanwezigen door ook dat uit te sluiten: ‘De grijze vlakte is bewust gekozen om de verwoeste stad te symboliseren’. Meeste instemming wekt het wilde plan het Maritiem Museum dan maar weer te slopen. Jan Gat werd in 1986 verplaatst om plaats te maken voor het museum.

Bij het debat zijn ruim zeventig aanwezigen, vooral geboren rond de Tweede Wereldoorlog, die zichzelf steevast aankondigen als ‘uit 1941’ of ‘van 1933’. Onder de toeschouwers is voor aanvang ongeveer de helft tegen verplaatsing, een kwart voor en een kwart neutraal. Tijdens het debat veranderen de meningen niet of nauwelijks.

Sculpture International Rotterdam heeft als taak de kunst op het stationsplein te kiezen. Voorzitter Dees Linders gaf aan overplaatsing van De verwoeste stad te overwegen, maar zag vooral grote bezwaren. Ook in de gemeenteraad is een meerderheid tegen verplaatsing. Daardoor lijkt waarschijnlijk dat bij het stationsplein een nieuw kunstwerk geplaatst zal worden.




Gefeliciteerd, u bent de eerste die deze site heeft uitgelezen! U wint een geheel verzorgde midweek Vlieland. Mail mij met als onderwerp 'Ik heb tijd over' om uw prijs te innen. (enkel geldig als u niet stiekem stukjes hebt overgeslagen!)