Pepijn van der Gulden, journalist. Meer info

Politicoloog en socioloog, werkt bij Quest. Dat blad vol weetjes.

Denkt, draalt, dwaalt, zo nu en dan ook in tekstvorm – serieus of licht.
Dit is mijn archief. (vroeger was alles beter, maar ik niet)

Mail meStalk me


Nieuws, columns, analyses, gebbetjes

Inhoudsopgave

Navigeer met pijltjestoetsen


Dit stuk is geplaatst op
5/10/2013 om 15:38

Delen delen delen!

‘Een kleine groep’

Wanneer een islamitische groepering een terroristische aanslag heeft gepleegd volgen gewoonlijk dezelfde reacties. We beginnen met ‘het is een vreselijke daad; wie begaat zoiets?’, naar ‘het zijn toch weer de moslims’, gevolgd door het verstandige antwoord: ‘laten we niet vergeten dat de meeste moslims vreedzaam zijn; het gaat slechts om een kleine groep’. Het is zonder meer waar dat een meerderheid van de 1,5 miljard moslims op de wereld niet dagelijks voorzien van broodtrommel en bomgordel op de tram stapt, noch iedere zondagmiddag een rituele onthoofding verricht. Ze hebben nooit en zullen nooit geweld gebruiken tegen andersdenkenden.

Toch is het kortzichtig te spreken van slechts een kleine groep doorgeslagen idioten tegenover de overgrote meerderheid die er niets mee te maken heeft. Het is weliswaar niet zo dat de meeste moslims terroristen zijn, maar wel zo dat de meeste terroristen moslim zijn. Hoe vaak horen we van gijzelingen uit naam van de heilige Maria of autobommen namens Boeddha? Niet vaak. Het ligt dus voor de hand dat de islam wel een rol speelt.

Om de overrepresentatie van moslims onder terroristen te verklaren, kunnen we goed beginnen bij het begrip moslimextremist. Terroristen zijn ook moslims, maar vallen binnen het extremistische deel. Elk geloof met enigszins noemenswaardige geloofsschare kent verschillen in opvattingen. Een deel van de gelovigen is progressief, anderen conservatief; sommigen hanteren een strikte interpretatie van het centrale werk, anderen een meer lossere (naar ‘de aard’ van het werk). Zo heeft dus ook elke geloofsgroep meer en minder extremistische aanhangers. Hoe extreem deze aanhangers zijn hangt mede af van de algemeen gevolgde lijn, zoals de extremistische zijde van een communistische partij meer links is dan de extremistische zijde van een sociaaldemocratische partij.

Tot zover niets nieuws onder de zon. Het heeft echter wel gevolgen. Dat moslimextremisten mensen opblazen, zegt niet slechts iets over deze groep, maar ook over het geloof als geheel. Een kenmerk van het huidige christendom is dusdanige tolerantie dat zelfs extremistische christenen nog fundamentele mensenrechten van anderen respecteren. Kenmerkend voor de islam is juist dat de normen dusdanig zijn dat ze het gebruik van geweld wel afwijzen, maar niet in zo sterke mate dat bepaalde extremistische groepen menen dat het toch gelegitimeerd is. Imams zijn niet afwijzend genoeg van geweld om extremisten te behoeden, wat alleen al blijkt uit de retoriek jegens Israël. Ook de algehele moslimpopulatie is in veel gevallen ambivalent als het om terroristische aanslagen gaat. Men wijst ze veelal wel af, maar niet rigoureus.

De conclusie die logisch volgt is dan ook dat terrorisme een kenmerk is van de islam als geheel, hoewel slechts een klein deel daadwerkelijk terroristische daden begaat. Zolang de islam als geheel geen afstand neemt van geweld en tolerantie predikt, zal een klein, maar noemenswaardig deel een pad bewandelen dat tot vreselijk leed leidt. Zodra belangrijke religieuze leiders onomwonden afstand nemen van het geweld, zal dat de morele legitimatie van de extremistische interpretatie van de islam ondermijnen en het moslimterrorisme een serieuze klap toebrengen.




Gefeliciteerd, u bent de eerste die deze site heeft uitgelezen! U wint een geheel verzorgde midweek Vlieland. Mail mij met als onderwerp 'Ik heb tijd over' om uw prijs te innen. (enkel geldig als u niet stiekem stukjes hebt overgeslagen!)