Pepijn van der Gulden, journalist. Meer info

Politicoloog en socioloog, werkt bij Quest. Dat blad vol weetjes.

Denkt, draalt, dwaalt, zo nu en dan ook in tekstvorm – serieus of licht.
Dit is mijn archief. (vroeger was alles beter, maar ik niet)

Mail meStalk me


Nieuws, columns, analyses, gebbetjes

Inhoudsopgave

Navigeer met pijltjestoetsen


Dit stuk is geplaatst op
4/06/2015 om 22:49

Delen delen delen!

Achteraf praten

‘Achteraf was het geen goed besluit.’ Met die bezweringsformule probeerde dompteur Martin van Rijn de Tweede Leeuwenkuil te kalmeren. En hoewel menig leeuwin (opvallend genoeg praten alleen vrouwen over zorg) de tanden flink ontblootte, kon Van Rijn dankzij deze toverspreuk met slechts schrammen de kooi verlaten, al zal zijn zweep de komende maanden vermoedelijk nog vaker van stal moeten komen.

‘Achteraf had het anders gemoeten’ is binnen niet al te lange tijd uitgegroeid tot een favoriete politiek-retorische truc. Erkennen dat het fout is gegaan, maar niet dat er fouten zijn gemaakt. Immers, achteraf is makkelijk praten. ‘In het licht van de huidige feiten…’, ‘Met de kennis van nu…’, ze staan ettelijke malen in de oefenboekjes van elk beginnend bestuurder gestampt.

Een verkapt mea culpa, maar zonder schuld op je te nemen. ‘Achteraf gezien had ik niet vreemd moeten gaan, besef ik mij nu.’

Het is gek dat het werkt. Bij mijn weten wordt geen enkele beslissing achteraf genomen. De effecten van een besluit liggen altijd in de toekomst. Of dat goed uitpakt, is dus niet bijster interessant. Belangrijker is of de juiste overwegingen eraan ten grondslag liggen. Alleen die zijn beschikbaar ten tijde van de besluitvorming.

Zeker, achteraf had ik mijn autosleutels niet op zwart moeten leggen aan de roulettetafel. Maar vooraf had ik geen enkele reden rood in plaats van zwart te kiezen. De verwachte uitkomsten verschilden niet. De juiste vraag is: was het verstandig om mijn vervoersmiddel op het spel te zetten, wetende dat ik bij verlies niet meer op mijn werk zou komen?

Achteraf had je aan dat huwelijk nooit moeten beginnen, maar kon je dat aan het altaar al weten? Dat is de vraag die er toe doet.

Had Van Rijn vooraf niet voldoende aanleiding een andere beslissing te nemen?

Daar heeft het alle schijn van. Het systeem werd binnen korte tijd op het spel gezet, met alle risico’s van dien, terwijl de te verwachte voordelen betrekkelijk beperkt waren. Een kostenbesparing op termijn. De te verwachte baten overstegen de risico’s niet. Al is ook dat makkelijk praten, achteraf.

Cruciaal is echter de irrationele besluitvorming. Zoals vaker in de politiek gaven niet praktische maar ideologische overwegingen de doorslag. De pgb-hervorming kon nauwelijks werken op deze termijn, dat kon elke organisatie-expert vertellen, maar het plan stond nu eenmaal vetgedrukt in het regeerakkoord, dus moest het nú, niet later.

Van Rijn liet zich meevoeren door deze verkeerde logica, terwijl hij beter had moeten weten.

Hij heeft dus gefaald. Niet omdat het achteraf het ‘verkeerde besluit’ was, maar omdat hij vooraf de verkeerde beslissing nam.




Gefeliciteerd, u bent de eerste die deze site heeft uitgelezen! U wint een geheel verzorgde midweek Vlieland. Mail mij met als onderwerp 'Ik heb tijd over' om uw prijs te innen. (enkel geldig als u niet stiekem stukjes hebt overgeslagen!)